Overzicht typen

De 3 centra van het enneagram 

In het midden van de cirkel van het enneagrammodel staat een driehoek afgebeeld. Deze verwijst naar drie centra van intelligentie, het hoofdcentrum, het hartcentrum en het buikcentrum. 

Deze centra beschrijven drie wijzen van aandacht, met betrekking tot het ‘onder controle houden’ van het dagelijks leven. De aanname is dat een van die centra zich dominant ontwikkelt in onze jonge kindertijd. Bijvoorbeeld, een bepaalde situatie voelt voor het kind zo naar, dat het als vanzelf iets gaat doen om zich weer goed te voelen. De ervaring dat iets werkt maakt dat het kind eenzelfde gedrag blijft herhalen. Een specifiek patroon, om gedragsmatig (buitenkant) iets te doen, wanneer je jezelf niet goed voelt (binnenkant) is geboren! Als volwassene kun je natuurlijk kiezen waar je aandacht heen gaat in een nare situatie… maar patronen kenmerken zich door automatisme. Geen bewuste vrije keuze, maar een strategie die als vanzelf wat naar is wil omzetten in weer een goed gevoel… controle?

Het buikcentrum

Het buikcentrum controleert via instinctief gevoelde waarneming (gut-feeling). Belangrijk daarbij is het zwart-witte oordeel: dit zou niet zo moeten zijn. Zaken als ‘jezelf positioneren’ tegenover onrecht en oneerlijkheid geven het buikcentrum een levendige energie. Boosheid, irritatie of eigenwijsheid worden eerder uitgestraald dan gecommuniceerd. Zo biedt een instinctief patroon, een verinnerlijkt oneerlijk behandeld kind, een daadkrachtige of juist teruggetrokken positie aan.  Doordat de aandacht als vanzelf (en impulsief) gaat naar 'wat nu anders moet', wordt vergeten aandacht te geven aan het oneerlijke gevoel in je buik. En wanneer er geen aandacht is voor wat je lijf je vertelt…mag je eigenlijk niet zijn wie je ten diepste bent! 

Het hartcentrum

Het hartcentrum controleert via het gevoel. Belangrijk daarbij is of je wel aandacht en erkenning krijgt van die speciale ander. Dit zijn zaken waar het hart naar verlangt: gezien worden, dat je nodig bent en mooi met jezelf voor de dag komen. Pas dan ben je van waarde! Zo biedt dit gevoelspatroon, een verinnerlijkt in de steek gelaten kind, een identiteit van speciaal-zijn aan. Doordat de aandacht als vanzelf gaat naar ‘hoe kan ik de ander verleiden, mij speciaal te vinden’, blijft de aandacht weg bij het verdrietige eenzame gevoel. En waar geen aandacht voor is, blijft dus in verwaarloosde staat achter…ik ben ten diepste niet geliefd om wie ik ben!

Het hoofdcentrum

Het hoofdcentrum controleert via het denken. Belangrijk daarbij is of er wel genoeg informatie, betrouwbaarheid en ruimte is. Dit zijn zaken die het hoofdcentrum denkt nodig te hebben om aan de verwachtingen van de buitenwereld te voldoen. Eerst via het hoofd proberen te begrijpen. Zo biedt het denkpatroon, een verinnerlijkt onzeker kind, betrouwbare feiten en voorspelbaarheid aan. Een veilig gevoel wanneer je jezelf onzeker voelt. Doordat de aandacht als vanzelf naar ‘begrijpen' gaat, blijft de aandacht weg bij het nare gevoel 'ik ben niet competent/zeker genoeg'. En waar geen aandacht voor is, wordt zodoende in stand gehouden…mijn ‘inhoud’ is ten diepste niet goed genoeg! 

 

 

Gesponsord door